नेपालमा परापूर्वकालदेखि नै विभिन्न जात–जातिका मानिसहरु बसोवास गर्दै आएका छन । आधुनिककालको शुरुसम्म पनि नेपालमा चारबर्ण ३६ जात भएको कूरा पृथ्वीनारायण शाहको दिव्योपदेशवाट थाहा पाइन्छ । त्यसमध्ये अनादि कालदेखि नेपाल उपत्यकामा बसोबास गर्दै आएका नेवारहरु देशकै समृद्ध संस्कृति भएको आदिवासी समूदाय हून । यी नेवार समूदाय विशिष्ट भाषा, साहित्य, कला, संस्कृतिका कारण विश्वमा प्रसिद्ध छन ।

नेवारहरुको बसोबास भएका जिल्लाहरु काठमाडौं, ललितपूर, भक्तपूर, काभ्रे, सिन्धूपाल्चोक, धाडिङ, रामेछाप, मकवानपूर, नूवाकोट, सिन्धूली, दोलखा, रसूवा हो भने त्रिशूली, नारायणगढ, हेटौडा, बीरगंज, बन्दीपूर, पोखरा, पाल्पा, रीडी, बाग्लूग, धरान, धनकूट, भोजपूर, चैनपूर आदि क्षेत्रहरुमा नेवारहरुको सधन बस्ती छन ।

नेपालको जनसंख्या २,६४,९४,५०४ नेवारहरुको जनसंख्या १३,२१,९३३ अर्थात् ४.९९ प्रतिशत छ । नेवारहरुको जनसंख्यामध्ये हिमाली क्षेत्रमा ६३,६९४ अर्थात् ४.८२ प्रतिशत, पहाडी क्षेत्रमा १०,५०,११० अर्थात् ७९.४४ प्रतिशत र तराई क्षेत्रमा २,०८,१२९ अर्थात् १५.७४ प्रतिशत छन । कूल नेवार जनसंख्याको ४८.५६ प्रतिशत जनता शहरी क्षेत्रमा र बांकी ५१.४४ प्रतिशत ग्रामीण क्षेत्रमा रहेका (ई.२०११) छन ।


नेवार पुरुष र महिलाहरुको संख्या

क्र.सजिल्लाजम्मा जनसंख्यापुरुषमहिला
काठमाडौं ३,८३,१३६ १,९०,२९७ १,९२,८३९
ललितपूर १,५५,६०४ ७६,७०३ ७८,९०१
भक्तपूर १,३८,८७३ ६९,२३९ ६९,६३४
काभ्रे ५०,६७० २४,५९१ २६,०७९
सिन्धूपाल्चोक ३१,९७७ १५,३८७ १६,५९०
धाडिङ ३१,५८७ १४,७२९ १६,८५८
रामेछाप २९,३७७ १३,६०१ १५,७७६
मकवानपूर २६,०६५ १२,५३७ १३,५२८
नूवाकोट २०,६५५ ९,८९५ १०,७६०
१० सिन्धूली १८,६०२ ८९९० ९६१२
११ दोलखा १७,४९८ ८,१८० ९,३१८
१२ रसूवा १,०१२ ५२० ४९२
जम्मा कुल नेवार संख्या १३,२१,९३३ ६,४२,३५२ ६,७९,५८१


(स्रोतः२०६८ जनगणना)

kumarinsp 130

कुमारी द्यः


samskritinsp 130

हलंंज्यलं


bhasanspnsp 130

लिपि


 GoNepal blogs2015Jul31 06 14 00nsp 130

द्यः (God)


phocagallery.imagesnsp 130

जात्रा (Festival)

shakya craft business card kb

समाज

१.जोशी     ११.आचाजु     २१.मल्ल      ३१.दुगु       ४१.फसि    ५१.लाभाछा  ६१.किसिमाक      ७१.जाकिसो     १.कसाः           १.महर्जन    १.बज्राचार्य         ११.नकर्मी   २१.मधिकर्मी   ३१.धौबन्जा
२.पःमा      १२.भंडेल      २२. कल्हे    ३२.वैद्य      ४२.डोंफैं     ५२.अमात्य   ६२.कराङकुरुङ  ७२.माथेमा       २.ताम्राकार      २.डंगोल     २.राजकर्णिकार  १२.हाडा     २२.मुनिकार   ३२.भुजु
३.भनि       १३.कचिङ    २३.भौ        ३३.भुजिं    ४३.महाभू     ५३.टट्टु      ६३.खाखिपुच       ७३.कायस्थ      ३.तुलाधर         ३.सुवाल     ३.बासुकला        १३.शाक्य   २३राजवंशी    ३३.धाख्वा
४.खोसीं     १४.डौंचंख    २४. चाकु    ३४.मिखुं    ४४.वकूला    ५४.शैजु      ६४.नेपाखाचा       ७४.बजिमय      ४.बनिया         ४.सिं,५.मू   ४.मुनंनकर्मी       १४.नापित   २४.ख्वाउजु   ३४.न्याछ्यो
५.वन        १५.विस्यत    २५.ग्वंगः     ३५.मास्के   ४५.नेवाः      ५५.ख्ये       ६५.सिङख्वा        ७५.पांयवजी     ५.शिलाकार    ६.प्रजापति  ५.रञ्जिकार         १५.कपाली  २५.मानन्धर   ३५.गोर्खाली
६.मुल्मी     १६.प्रधान      २६. साहि   ३६.वांला    ४६.चिपालु   ५६.लाखे     ६६.ध्वाकसिपो       ७६.केमिख्य     ६.स्थापित       ७.अवाःल   ६.राजोपाध्याय    १६.तमोट    २६.चित्रकार   ३६.लाकौल
७.छुच्चुं      १७.कसाछें    २७.कसु     ३७.तुकं     ४७.सिवलों  ५७.नेकु      ६७.प्रधानाङ्ग          ७७.धौभडेल     ७.सिख्राकार   ८.ग्वाला     ७.ब्यञ्जनकार      १७.शाही     २७.कारंंजित  ३७.लाखे
८.ख्याउं     १८.सुल्प्या     २८.मुस्या    ३८.दुवा     ४८.काउले  ५८.सिंह      ६८.राजभण्डारी      ७८.सिङक्यो     ८.सिन्दुराकार ९.काबुजा   ८.नगरकोटी       १८.देउला    २८.बलामी     ३८.चक्रधर
९.जासि      १९.न्याछ्यों    २९.पाउंछा ३९.वोके     ४९.छेन     ५९.साखः     ६९.कर्माचार्य          ७९.लायलव      ९.सेलालिक    १०.लावत   ९.ताण्डुकार       १९.बनिया    २९.उलक      ३९.साहूखल
१०.श्रेष्ठ       २०.मलेकू      ३०.काकः  ४०.वासिं     ५०.मल्टा   ६०.ढुसि       ७०.राजवंशी           ११.पहि(पहरी)  १०.गुरुवाचार्य  २०.माली    ३०.बिजूक्छे